Ìtànṣán àgbáyé tọ́ka sí ìtànṣán ionizing tí àwọn ohun èlò ìtànṣán àgbáyé tú jáde, títí bí àwọn èròjà alpha, àwọn èròjà beta àti àwọn ìtànṣán gamma. Ìtànṣán àgbáyé jẹ́ ewu ńlá sí ìlera ènìyàn, ó sì lè fa àìsàn ìtànṣán àgbáyé tàbí àìsàn onígbà pípẹ́, èyí tí ó ń mú kí ewu àrùn jẹjẹrẹ àti àwọn ìyípadà ìran pọ̀ sí i. Èyí tí ó tẹ̀lé yìí ni ìfihàn sí àwọn ewu ìtànṣán àgbáyé àti àwọn ọ̀nà ìdènà tí ó munadoko:
Ìbàjẹ́:
1. Àìsàn ìtànṣán líle koko: Àwọn ìwọ̀n gíga ti ìtànṣán átọ́míìkì lè fa àìsàn ìtànṣán líle koko, èyí tí a máa ń fi ríru, ìgbẹ́, orí fífó, ìgbẹ́ gbuuru àti àwọn àmì àrùn mìíràn hàn, ó sì lè yọrí sí ikú nínú àwọn ọ̀ràn líle koko.
2. Àìsàn ìtànṣán onígbà pípẹ́: Fífi ara hàn sí ìwọ̀n ìtànṣán onígbà pípẹ́ lè fa àìsàn ìtànṣán onígbà pípẹ́, bíi leukemia, àrùn jẹjẹrẹ tairodu, àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀fóró, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
3. Àwọn ìyípadà nínú ìran: Ìtànṣán átọ́míìkì tún lè fa àwọn ìyípadà nínú ohun èlò ìran, èyí tí yóò mú kí ewu àwọn àrùn ìran pọ̀ sí i ní àwọn ìran tí ń bọ̀.
Àwọn ọ̀nà ìdènà:
1. Yẹra fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀: gbìyànjú láti yẹra fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn ohun olóró àti àwọn orísun olóró, dín àkókò ìfarahàn àti ìwọ̀n ìtànṣán kù.
2. Àwọn ìgbésẹ̀ ààbò: Ní àwọn ibi iṣẹ́ tí ó yẹ kí a fi àwọn ohun olóró olóró sí, a gbọ́dọ̀ lo àwọn ohun èlò ààbò bí aṣọ ààbò, ibọ̀wọ́ àti ìbòmọ́lẹ̀ láti dín ìfarahan ìtànṣán kù.
3. Ààbò oúnjẹ: Yẹra fún jíjẹ oúnjẹ àti omi tí ó ti bàjẹ́, kí o sì yan oúnjẹ tí kò ní èérí ìtànṣán díẹ̀.
4. Àyíká ìgbé ayé: Yan àyíká ìgbé ayé tí ó jìnnà sí àwọn orísun ìtànṣán átọ́míìkì kí o sì yẹra fún gbígbé ní àwọn agbègbè tí ìtànṣán átọ́míìkì gíga wà.
Awọn ọja ilera pẹlu awọn ipa idena:
1. Àwọn ohun tó ń dènà àrùn: Ìtànṣán átọ́míìkì yóò mú kí ara máa mú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ohun tó ń dín àrùn kù, àwọn ohun tó ń dín àrùn kù bíi fítámìn C, fítámìn E àti lítíréètì lè mú àwọn ohun tó ń dín àrùn kù, kí wọ́n sì dín ìbàjẹ́ sí àwọn sẹ́ẹ̀lì kù.
2. Àfikún Iodine: Ó ṣeé ṣe kí ìtànṣán atomiki fa àrùn jẹjẹrẹ thyroid, iodine jẹ́ ohun pàtàkì fún iṣẹ́ deedee ti thyroid, àti pé afikún iodine tó yẹ lè dín gbígbà iodine onítànkì láti inú thyroid kù.
3. Spirulina: Spirulina ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ chlorophyll àti àwọn ohun tí ó lè dènà àrùn, èyí tí ó lè mú kí ààbò ara lágbára sí i, kí ó sì dín ìbàjẹ́ ìtànṣán átọ́míìkì sí ara kù.
4. Oríṣiríṣi àwọn fítámìnì àti ohun alumọ́ọ́nì: àwọn fítámìnì A, D, B àti síńkì, selenium àti àwọn ohun alumọ́ọ́nì míràn lè mú kí agbára ìdènà ara lágbára sí i, kí ó mú kí agbára ìdènà ara sunwọ̀n sí i, kí ó sì dín ìbàjẹ́ ìtànṣán kù.
Ó yẹ kí a kíyèsí pé àwọn ọjà ìtọ́jú ìlera kò le dènà ìpalára ìtànṣán átọ́míìkì pátápátá, ohun tí ó ṣe pàtàkì jùlọ ni láti tẹ̀lé àwọn ìlànà ààbò sáyẹ́ǹsì àti àwọn ọ̀nà ìdènà láti dín ìfarahàn ìtànṣán kù. Àwọn ewu ìtànṣán átọ́míìkì àti ìdènà.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹsàn-28-2023