IPTG (isopropyl-β-D-thiogalactoside) jẹ́ àfiwé ti substrate β-galactosidase, èyí tí ó ṣeé fa kí ó fara hàn gidigidi. Lábẹ́ ìfàsí IPTG, olùfàsí náà lè ṣẹ̀dá ìdàpọ̀ kan pẹ̀lú protein repressor, kí a lè yípadà ìrísí protein repressor, kí a má baà lè so pọ̀ mọ́ jiini tí a fojú sí, kí a sì fi jiini tí a fojú sí hàn dáadáa. Nítorí náà, báwo ni a ṣe lè pinnu ìṣọ̀kan IPTG nígbà ìdánwò náà? Ṣé bí ó ti tóbi jù ni ó dára jù?
Lákọ̀ọ́kọ́, ẹ jẹ́ kí a lóye ìlànà ìfàsẹ́yìn IPTG: lactose operon (ẹ̀yà) E. coli ní àwọn jínì ìṣètò mẹ́ta, Z, Y, àti A, tí ó ń ṣàfihàn β-galactosidase, permease, àti acetyltransferase, lẹ́sẹẹsẹ. lacZ ń sọ lactose di omi sínú glucose àti galactose, tàbí sínú allo-lactose; lacY ń jẹ́ kí lactose wà ní àyíká láti kọjá nínú awọ ara sẹ́ẹ̀lì kí ó sì wọ inú sẹ́ẹ̀lì; lacA ń gbé ẹgbẹ́ acetyl láti acetyl-CoA sí β-galactoside, èyí tí ó ní nínú yíyọ ipa majele kúrò. Ní àfikún, ìtẹ̀léra ìṣiṣẹ́ O wà, ìtẹ̀léra ìbẹ̀rẹ̀ P àti jínì ìṣètò I. Kóòdù jínì I jẹ́ prótínì ìfàsẹ́yìn tí ó lè so mọ́ ipò O ti ìtẹ̀léra olùṣiṣẹ́, kí ó baà lè jẹ́ kí operon (meta) di èyí tí a tẹ̀ mọ́lẹ̀ kí ó sì pa. Ibùdó ìsopọ̀ kan tún wà fún ibi ìsopọ̀ ìṣiṣẹ́ ìpìlẹ̀-ẹ̀rọ-ìmúṣiṣẹ́-ẹ̀rọ-ìmọ ...
Ní àkókò yìí, lac operon (meta) wà ní ipò ìfàmọ́ra. Ní àkókò yìí, lac repressor tí a fi hàn nípasẹ̀ ìtẹ̀lé I lábẹ́ ìṣàkóso ìtẹ̀lé PI promoter ń so mọ́ ìtẹ̀lé O, èyí tí ó ń dènà RNA polymerase láti so mọ́ ìtẹ̀lé P ó sì ń dí ìbẹ̀rẹ̀ ìkọ̀wé lọ́wọ́; nígbà tí lactose bá wà, lac operon (meta) lè fa. Nínú ètò operon (meta) yìí, ohun tí ń fa gidi kì í ṣe lactose fúnra rẹ̀. Lactose wọ inú sẹ́ẹ̀lì náà ó sì ń fa β-galactosidase láti yí padà sí allolactose. Èyí tí ó kẹ́yìn, gẹ́gẹ́ bí molecule inducer, ń so mọ́ protein repressor ó sì ń yí ìrísí protein padà, èyí tí ó ń yọrí sí ìpínyà protein repressor láti ìtẹ̀lé O àti ìtẹ̀lé O. Isopropylthiogalactoside (IPTG) ní ipa kan náà gẹ́gẹ́ bí allolactose. Ó jẹ́ ohun tí ń fa agbára púpọ̀, èyí tí bakitéríà kò lè mú kí ó dìpọ̀ mọ́ ara rẹ̀, ó sì dúró ṣinṣin, nítorí náà a ń lò ó ní àwọn ilé ìwádìí.
Báwo ni a ṣe le mọ iye IPTG tó péye jùlọ? Wo E. coli gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ.
A fi E. coli BL21 tí a ṣe àtúnṣe ìṣẹ̀dá rẹ̀ nínú pGEX (CGRP/msCT) sínú omi LB tí ó ní 50μg·mL-1 Amp, a sì gbìn ín sí i ní òru kan ní 37°C. A fi abẹ́rẹ́ náà sínú ìgò 10 ti omi LB tuntun tí ó ní 50μg·mL-1 Amp ní ìpíndọ́gba 1:100 fún ìdàgbàsókè ìdàgbàsókè, nígbà tí iye OD600 jẹ́ 0.6~0.8, a fi IPTG kún ìdàgbàsókè ìkẹyìn. Ó jẹ́ 0.1, 0.2, 0.3, 0.4, 0.5, 0.6, 0.7, 0.8, 0.9, 1.0mmol·L-1. Lẹ́yìn tí a bá ti mú un jáde ní iwọ̀n otútù kan náà àti ní àkókò kan náà, a mú 1 mL ti omi bakitéríà náà láti inú rẹ̀, a sì kó àwọn sẹ́ẹ̀lì bakitéríà náà jọ nípa centrifugation, a sì fi SDS-PAGE ṣe àyẹ̀wò ipa tí àwọn ìṣọ̀kan IPTG tó yàtọ̀ síra ní lórí ìṣàfihàn amuaradagba, lẹ́yìn náà a yan ìṣọ̀kan IPTG pẹ̀lú ìṣàfihàn amuaradagba tó tóbi jùlọ.
Lẹ́yìn àwọn àyẹ̀wò, a ó rí i pé ìṣọ̀kan IPTG kò tóbi tó bí ó ti ṣeé ṣe tó. Èyí jẹ́ nítorí pé IPTG ní ìpalára kan sí bakitéríà. Jù ìṣọ̀kan náà lọ yóò tún pa sẹ́ẹ̀lì náà; àti ní gbogbogbòò, a nírètí pé amuaradagba tí ó lè yọ́ nínú sẹ́ẹ̀lì náà, yóò dára jù, ṣùgbọ́n ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà tí ìṣọ̀kan IPTG bá ga jù, iye ìṣọ̀kan púpọ̀ yóò wà. Ara, ṣùgbọ́n iye amuaradagba tí ó lè yọ́ dínkù. Nítorí náà, ìṣọ̀kan IPTG tí ó yẹ jùlọ kì í sábà tóbi jù, ṣùgbọ́n ìṣọ̀kan tí ó kéré síi.
Ète ìfàsẹ́yìn àti ìdàgbàsókè àwọn ẹ̀yà tí a ṣe àtúnṣe sí ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ ni láti mú kí èso amuaradagba tí a fẹ́ lò pọ̀ sí i àti láti dín owó tí a ń ná kù. Kì í ṣe pé ìfàsẹ́yìn jínì tí a fẹ́ lò nìkan ni ó ní ipa lórí àwọn ohun tí ó ń fa ìṣàn náà àti ìfarahàn plasmid, ṣùgbọ́n àwọn ipò mìíràn tí ó wà níta, bí ìfọ́pọ̀ olùfàsẹ́yìn náà, ìwọ̀n otútù ìfàsẹ́yìn àti àkókò ìfàsẹ́yìn náà. Nítorí náà, ní gbogbogbòò, kí a tó sọ amuaradagba tí a kò mọ̀ di mímọ́, ó dára láti kẹ́kọ̀ọ́ àkókò ìfàsẹ́yìn náà, ìwọ̀n otútù àti ìfọ́pọ̀ IPTG láti lè yan àwọn ipò tí ó yẹ kí a sì rí àwọn àbájáde ìwádìí tí ó dára jùlọ.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-31-2021